Kök Kazanı İzmir
Kök boya defteri

Rengi fabrikadan değil, kökten alıyoruz

Kökboya, cehri, ceviz kabuğu ve nar kabuğuyla boyanmış yün iplikler; hem kendi halılarımızda hem dışarıya iplik olarak.

01 02 03 04 05 06 07
Renk defterini iste Yedi rengi gör
Kazan başına 6–9 saat demleme Şap ve demir mordanı Yerli Karaman yünü Aylık 7–9 parti kapasite
Alsancak boyahanesinde ateş üstündeki bakır kök boya kazanı ve kenarda bekleyen kök boyalı yün çileleri
15yıl kazan başında
(2011'den beri)
386kayıtlı boya partisi
1842kg boyanmış yün iplik
23bitkiden alınmış ton denemesi
Bölüm 01 — Süreç

Kazanın başında geçen bir gün

Boyahane sabah dokuz buçukta açılır, akşam altı buçuğa kadar kapanmaz. Arada olan her şey buraya yazılıdır.

Kök boya, adı gibi sabırla ilgilidir. Bir kilo yün ipliği kızıla boyamak için önce iki yıl beklemiş Rubia tinctorum kökünü çıkarır, gölgede kurutur, havanda kabaca kırarız. Kırılmış kök doğrudan kazana girmez; bir gece boyunca ılık suda bekletilir, çünkü kökün içindeki alizarin aceleye gelmez. Sabah kazanı yakarız ve sıcaklığı seksen derecenin üstüne çıkarmayız — kaynatılan kökboya kırmızısını kaybeder, tuğla rengine döner. Bu bizim ilk ve en pahalı öğrenmemizdi.

İplik kazana girmeden önce mordanlanır. Atölyede iki mordan kullanıyoruz: şap ve demir. Şap rengi açar, berraklaştırır, sarıları limona, kırmızıları gül tonuna çeker. Demir ise tam tersini yapar; her rengi bir kademe karartır, yeşilleri zeytine, kahveleri neredeyse siyaha götürür. Aynı cehri kazanından çıkan iki çile, biri şaplı biri demirli olduğu için yan yana konduğunda akraba görünmez. Bu yüzden mordan oranını gram gram tutar, her partinin defterine yazarız.

Demleme süresi kazan başına altı ile dokuz saat arasında değişir. Cehri altı saatte sarısını verir, sumak dokuz saatten önce griye dönmez, ceviz kabuğu yedinci saatte durur ve daha fazla beklemek onu koyulaştırmaz, sadece yakar. Süreyi belirleyen tek şey bitki de değil: suyun sertliği, kazanın dolgunluğu, o günkü hava sıcaklığı hepsi hesaba girer. İzmir'de eylül ayının nemi, ocak ayının kuru soğuğuyla aynı rengi vermiyor.

Çileler kazandan çıktıktan sonra üç kez durulanır ve gölgede, hiçbir zaman doğrudan güneşte kurutulmaz. Kuruma sırasında renk bir tık açılır — ıslakken gördüğünüz ton, kuruduğunda yaklaşık yüzde on daha aydınlıktır. Deneyimsiz gözü en çok yanıltan an budur. Kuruyan çileler tartılır, numaralanır, defterin o günkü sayfasına küçük bir parça kesilerek yapıştırılır. On beş yıllık defterlerimizde 386 parti bu şekilde kayıtlı duruyor.

Bütün bu titizliğe rağmen iki parti asla tıpatıp aynı çıkmaz. Kökün toplandığı yıl, toprağın kireci, hasat mevsimi, hatta kökün yaşı tonu kaydırır. Biz de müşteriye baştan söylüyoruz: her partide ton farkı olur, bu kusur değil. Kök boyanın imzası tam olarak budur. Fabrika ipliğinin tekdüzeliğini arıyorsanız yanlış kapıdasınız; bir halının içinde dalgalanan, ışığa göre nefes alan bir kırmızı arıyorsanız doğru kapıdasınız.

Her partide ton farkı olur, bu kusur değil.
Bölüm 02 — Renk defteri

Yedi renk, yedi bitki, yedi süre

Atölyenin sabit paleti. Her satır bir kazan reçetesidir: bitki, mordan, demleme süresi ve pratikte karşılaştığımız ton aralığı. Satırın üzerine gelin — rengin kazanda nasıl koyulaştığını göreceksiniz.

Kurutulmuş kökboya kökleri ve yanında kızıla boyanmış yün çile
01 — Kökboya kızılı
Tahta tezgâhta cehri taneleri ve sarıya boyanmış yün çile
02 — Cehri sarısı
Yeşil ceviz kabukları ve kahverengiye boyanmış yün çile
03 — Ceviz kabuğu kahvesi
Kurutulmuş nar kabukları, toz nar kabuğu ve hardal sarısı yün çile
04 — Nar kabuğu hardalı

01 — Kökboya kızılı

Rubia tinctorum

Atölyenin omurgası. 80 °C'yi geçmeyen kazanda, iki yaşını doldurmuş kurutulmuş kökle. Kaynatılırsa tuğlaya döner.

Demleme 8 saatMordan Şap %18Ton aralığı Gül – kiremit kızılı

02 — Cehri sarısı

Rhamnus petiolaris

Ege'nin en cömert sarısı. Ağustos başında toplanan yarı olgun tane, altıncı saatte doygun sarısını bırakır ve daha fazlasını vermez.

Demleme 6 saatMordan Şap %15Ton aralığı Limon – hardal

03 — Ceviz kabuğu kahvesi

Juglans regia

Mordansız çalışan tek rengimiz; kabuğun kendi taneni yeter. Yedinci saatten sonra koyulaşmaz, sadece matlaşır.

Demleme 7 saatMordan GerekmezTon aralığı Tarçın – koyu kestane

04 — Nar kabuğu hardalı

Punica granatum

Kurutulup toz edilmiş kabuk. Şapla hardal, demir eklenince aynı kazandan zeytin yeşiline geçer — iki reçete, tek bitki.

Demleme 6,5 saatMordan Şap %12Ton aralığı Hardal – zeytin

05 — İndigo lacivert

Indigofera tinctoria

Tek soğuk küp reçetemiz. İplik kazandan yeşil çıkar, havayla temas edince gözünüzün önünde laciverde döner. Daldırma sayısı tonu belirler.

Küp 3 gün mayalanmaDaldırma 4–7 kezTon aralığı Buz mavisi – gece laciverdi

06 — Sumak grisi

Rhus coriaria

En uzun kazan. Demir mordanı olmadan bej kalır; demirle dokuzuncu saatte o kurşuni griye ulaşır. Sabırsızlığın affetmediği renk.

Demleme 9 saatMordan Demir %6Ton aralığı Kum beji – kurşuni

07 — Muhabbet çiçeği yeşili

Reseda luteola

İki kazanlı renk: önce muhabbet çiçeğinde sarıya boyanır, sonra indigo küpüne kısa daldırılır. Yeşil doğrudan elde edilmez, üst üste bindirilir.

Demleme 7 saat + küpMordan Şap %14Ton aralığı Fıstık – yosun yeşili

Ekrandaki kareler yaklaşıktır. Gerçek ton için 12 çilelik renk numune setini isteyin; her çilenin arkasında parti numarası ve demleme kaydı yazılıdır.

Bölüm 03 — Haslık denemeleri

Işıkta ve suda ne oluyor?

Kök boyanın en çok sorulan meselesi solma. Atölyede 2016'dan beri sistemli deneme yapıyoruz: her yeni reçeteden kesilen bir çile parçası güney cepheye asılır, bir eşi karanlıkta bekler. Aşağıdakiler bu denemelerin notlarıdır — laboratuvar raporu değil, atölye defteri.

Işık haslığı — 18 ay güney cephe

Kökboya kızılı bu sürede fark edilir biçimde açıldı ama devrilmedi; kiremit tonu gül tonuna kaydı. Cehri sarısı en dirençli çıktı. İndigo yüzeyde bir kademe soldu, ipliğin içi laciverdini korudu — halıda aşındıkça yeniden koyulaşma etkisi buradan gelir.

Kızıl açılır, sarı durur

Yıkama haslığı — 30 °C, sabun

Zeytinyağı sabunuyla elde yıkamada ilk suda hafif renk bırakma normaldir, üçüncü suda durur. Deterjanla ve 40 °C üstünde yıkama, özellikle demir mordanlı grileri matlaştırıyor. Kök boyalı halıyı hiçbir zaman makineye vermeyin.

İlk su renk verir, sonra durur

Sürtünme ve toz

Kuru sürtünmede yedi rengin altısı iz bırakmıyor. Tek istisna yoğun daldırılmış indigo: ilk aylarda beyaz bezle ovulduğunda hafif mavi iz verebilir. Bu, küpün fazlasının yüzeyde kalmasından kaynaklanır ve ilk yıkamadan sonra kaybolur.

İndigo ilk yıl iz verebilir

Halıda yaşlanma — 10 yıllık gözlem

2016'da dokuduğumuz ilk kök boyalı halının sahibiyle her yıl fotoğraf paylaşıyoruz. Kırmızılar yumuşadı, yeşiller sararmadan matlaştı, laciverdin kenarları griye çaldı. Toplam etki: renkler birbirine yaklaştı, halı daha sakin bir yüzeye dönüştü. Sentetik boyada olan şey bu değil; orada renkler kendi başlarına ölüyor.

Renkler birbirine yaklaşıyor
Bölüm 04 — Dokuma

Bu ipliklerle dokunanlar

Atölyede aynı anda üç tezgâh çalışıyor. Aşağıdakiler son üç sezonda tamamlanan işlerden bir seçki; hepsinde atıkı ve düğümü kendi kazanımızdan çıkmış iplik kullanıldı.

№ 341

Yanık kızıl zeminli Yağcıbedir yorumu

Kökboya kızılı zemin, sumak grisi kontur, cehri sarısıyla kenar suyu. Alıcı ton dalgalanmasını özellikle istedi; iki ayrı partiden iplik bilinçli olarak karıştırıldı.

1,80 × 2,60 m
Karaman yünü / yün çözgü
Teslim: Kasım 2025
№ 352

İndigo–ceviz iki renkli düz dokuma

Bir iç mimarlık ofisi için, yalnızca iki renkten kurulmuş sade bir kilim. İndigo yedi daldırmalı, ceviz kabuğu mordansız. Ara ton yok, geçiş yok.

2,20 × 3,10 m
Düz dokuma / kilim
Teslim: Şubat 2026
№ 358

Nar kabuğu hardalı seccade

Küçük ebat, yüksek düğüm sıklığı. Zemin şaplı nar kabuğu, mihrap içi demirli aynı kazandan zeytin yeşili. Tek bitkiden iki renk üretilen ilk işimiz.

0,90 × 1,35 m
Türk düğümü / 42 raç
Teslim: Nisan 2026
№ 363

Muhabbet çiçeği yeşilli oda halısı

Yedi rengin altısının aynı halıda kullanıldığı en kalabalık işimiz. Renk defterinden çalışıldı; tasarımcı doğrudan parti numaralarıyla sipariş verdi.

2,40 × 3,40 m
Türk düğümü / 36 raç
Teslim: Haziran 2026
№ 367

Sumak grisi minimal yolluk

Tek renk, dokuz saatlik demir kazanından. Uzun ve dar formatta ton farkının en çok göründüğü iş; dalgalanma tasarımın kendisi oldu.

0,80 × 4,00 m
Yolluk / yün çözgü
Şu an tezgâhta
Bölüm 05 — İplik ve dokuma

İplik siparişi ve renk defteri

İplik olarak dışarıya satış yapıyoruz; dokuma siparişi de alıyoruz. Aşağıdaki rakamlar 2026 sezonu için örnek fiyattır — parti büyüklüğü, renk sayısı ve teslim süresine göre değişir.

İplik

Kök boyalı yün iplik

4.900 TL
kilogram / defterdeki 7 renkten

Dahil olan

  • Karaman yünü, el eğirme ya da tezgâh eğirme
  • Parti numarası ve demleme kaydı etiketi
  • Çile başına ton fotoğrafı (ıslak + kuru)
  • Kargo öncesi 48 saat dinlendirme

Dahil değil

  • Özel renk eşleştirme çalışması
  • Kargo bedeli (alıcıya ait)
İplik / özel

Özel renk eşleştirme partisi

7.600 TL
kilogram / minimum 4 kg parti

Dahil olan

  • Getirdiğiniz numuneden 3 deneme kazanı
  • Mordan oranı ve süre optimizasyonu
  • Onay için 3 çilelik ön numune gönderimi
  • Reçetenin defterimize kalıcı kaydı

Dahil değil

  • Sentetik numunelerin birebir eşlenmesi garantisi
  • 4 kg altı partiler
Dokuma

Kök boyalı halı dokuma

39.000 TL
metrekare / 36 raç ve üzeri

Dahil olan

  • Tasarım çizimi ve renk planı
  • Tüm iplik boyaması (defter renkleri)
  • Tezgâh süresi, düğüm ve bitirme
  • Tezgâhtan 3 haftada bir ilerleme fotoğrafı

Dahil değil

  • Defter dışı özel renk (ayrıca fiyatlanır)
  • Montaj, taşıma ve sigorta
Numune

Renk numune seti — 12 çile

2.200 TL
tek seferlik / kargo dahil

Dahil olan

  • 7 ana renk + 5 mordan varyasyonu
  • Her çilede parti no, bitki adı, demleme süresi
  • Basılı renk defteri sayfası (A5, dikişli)
  • İlk siparişte tutarın tamamı mahsup edilir

Dahil değil

  • Defter dışı özel ton örnekleri

Örnek fiyat — 2026 sezonu, KDV hariç. İplik siparişlerinde hazırlık süresi 2–3 hafta; dokuma siparişlerinde metrekare başına yaklaşık 7–9 hafta tezgâh süresi hesaplayın.

Sıradaki adım

Renk defterini isteyin

Hangi renklerle ilgilendiğinizi, yaklaşık kiloyu ya da ebadı yazmanız yeterli. Numune seti ve iplik teklifleri için 2 iş günü içinde dönüyoruz.

İletişime geçin

Ya da doğrudan yazın: WhatsApp 0533 618 20 49 · 0232 464 31 78

Bölüm 06 — Referanslar

Kazandan çıkanı kullananlar

“Üç yıldır kilim serisi için iplik alıyorum. En sevdiğim tarafı, iki partinin arasındaki farkı saklamamaları — hangi çilenin hangi kazandan geldiğini etikete yazıyorlar, ben de dokurken o dalgalanmayı bilerek kullanıyorum. Sumak grisi ilk siparişte beklediğimden bir tık açık geldi, söyleyince ikinci partide demir oranını yükseltip düzelttiler.”

Deniz Karaosmanoğlu — Dokuma tasarımcısı, Bornova / İzmir, Mart 2024'ten beri

“Ofis projemiz için indigo–ceviz kilimi dokuttuk. Tezgâhtan üç haftada bir fotoğraf gelmesi işi çok rahatlattı, müşteriye süreci gösterebildik. Teslim tarihi bir hafta kaydı ama bunu iki ay önceden haber verdiler.”

Umut Şenkal — İç mimar, Karşıyaka / İzmir, Şubat 2026

“Anneannemin seccadesindeki hardal rengini yıllardır arıyordum. Numune setini aldım, dördüncü çile tam oydu. Nar kabuğuymuş. Kendi seccademi dokuttuk, altı ay sürdü ama sabretmeye değdi.”

Sema Ilgaz — Buca / İzmir, Nisan 2026

“Boya atölyesini gezdim, tek eksiği araç park etmenin zor olması — sokak dar. Onun dışında sorduğum her soruya kazanın başında cevap verdiler, sarının neden altıncı saatte durduğunu orada öğrendim.”

Barış Efeoğlu — Halı koleksiyoneri, Ankara, Ekim 2025
Bölüm 07 — Defterden son sayfalar

Atölye notları

Parti 386 — muhabbet çiçeği. Bu yılın ilk hasadı beklenenden erken oldu, sarı geçen seneye göre biraz daha yeşile çalıyor. Defterin 386. sayfasına iki numune yapıştırıldı.

№ 363 tezgâhtan indi. Yedi rengin altısının bir arada kullanıldığı oda halısı tamamlandı, bitirme ve yıkama sonrası teslim edildi.

İndigo küpü yenilendi. Üç günlük mayalanmanın ardından ilk daldırmalar yapıldı. Bu küpten yaklaşık 40 kg iplik geçecek.

Haslık denemesi 10. yılına girdi. 2016'da güney cepheye asılan ilk numune takımı ölçüldü; kökboya kızılında toplam açılma beklenenin altında kaldı.

Bölüm 08 — Sıkça sorulanlar

Kazan hakkında sorulanlar

İki siparişte aynı rengi birebir alabilir miyim?

Hayır, garanti veremeyiz ve vermek de istemeyiz. Kök boyada tonu belirleyen değişkenlerin bir kısmı elimizde değil: kökün hasat yılı, toprağın yapısı, suyun sertliği. Aynı reçeteyle çalışsak bile iki parti arasında gözle görülür fark olabilir.

Büyük bir iş planlıyorsanız çözüm şu: ihtiyacınız olan kilo miktarını baştan söyleyin, hepsini tek kazanda boyayalım. Tek partiden çıkan iplikte fark olmaz. Sonradan ek sipariş geldiğinde ise fark ihtimalini baştan konuşuruz.

Kök boyalı halı sentetik boyalıya göre daha mı çabuk solar?

Açılır, ama solmakla açılmak aynı şey değil. Sentetik boyalarda renk zamanla kendi ekseninde ölür, gri bir tabaka bırakır. Kök boyada renk bir kademe aydınlanır ve komşu renklerle uyum kurar; 2016'dan beri takip ettiğimiz halılarda gözlemimiz bu yönde.

Doğrudan güneş alan bir konumda kullanacaksanız halıyı yılda iki kez döndürmenizi öneriyoruz. Bu, açılmanın tek bir bölgede toplanmasını engelliyor.

Mordan zararlı mı? Atölyede ne kullanıyorsunuz?

Yalnızca şap (potasyum alüminyum sülfat) ve demir sülfat kullanıyoruz. İkisi de yüzyıllardır kullanılan geleneksel mordanlar. Krom, kalay ve bakır mordanlarını atölyeye hiç sokmadık; hem çalışan için hem atık su için sorunlular.

Kazan sonrası atık su, boyahanenin arka bölümünde çökeltme havuzundan geçiyor ve bahçe sulamasında kullanılmıyor — bu ayrımı özellikle koruyoruz.

Kendi ipliğimi getirip boyatabilir miyim?

Evet, fason boyama yapıyoruz. Ancak ipliğin ham, boyasız ve iyi yıkanmış olması gerekiyor. Üzerinde yağ, apre ya da önceden sentetik boya bulunan iplikte kök boya tutmaz; sonuç hem lekeli hem öngörülemez olur.

Getirdiğiniz ipliğin küçük bir çilesiyle önce deneme kazanı yapıyoruz. Deneme ücreti 1.480 TL ve asıl siparişe geçilirse tutardan düşülüyor.

Sipariş iptal edersem ne oluyor?

Kazan yakılmadan önce iptal ederseniz ödemenin tamamı iade edilir. Boya partisi başladıktan sonra iplik size özel hazırlandığı için iade oranı düşer; ayrıntılı kademelendirme kullanım koşulları sayfasında yazılı.

Dokuma siparişlerinde tezgâh kurulduktan sonra iptal, o tezgâhın boş kalması anlamına geldiği için farklı değerlendiriliyor. Bu durumu her zaman konuşarak çözüyoruz.

Renk numune setini almadan sipariş verebilir miyim?

Teknik olarak evet ama önermiyoruz. Ekran renkleri kök boyayı doğru göstermiyor; özellikle nar kabuğu hardalı ve sumak grisi fotoğrafta bambaşka görünüyor. Numune setinin bedeli ilk siparişte tamamen mahsup ediliyor, yani pratikte kayıp olmuyor.

Atölyeyi ziyaret edebilir miyim?

Randevuyla, hafta içi öğleden sonraları. Boya günü denk gelirse kazanın başında durabilirsiniz — bu en iyi ziyaret şeklidir çünkü rengin nasıl oturduğunu anlatmak yerine gösterebiliyoruz. Boyahane sıcak ve nemli bir ortam, buna göre giyinmenizi öneriyoruz.

Kargo ve teslimat nasıl işliyor?

İplikler 48 saat dinlendirildikten sonra, çileler kâğıda sarılı biçimde gönderiliyor. Kargo bedeli alıcıya ait ve tercihen anlaşmalı bir taşıyıcıyla ilerliyoruz. Halılar için İzmir içi teslimatı kendimiz yapıyoruz; şehir dışına sigortalı taşıma organize ediyoruz, bedeli fiyata dahil değil.