Alsancak'ta dar bir sokakta, eskiden zeytinyağı deposu olan tek katlı bir binadayız. Arka bölüm boyahane, ön bölüm dokuma salonu.
Hikâye
Neden kazan?
Atölyeyi 2011'de Nuran Özdemir kurdu. O tarihte on bir yıldır halı restorasyonu yapıyordu ve sürekli aynı sorunla karşılaşıyordu: elli yıllık bir halının eksik bölümünü tamamlayacak iplik bulunamıyordu. Piyasadaki sentetik boyalı iplikler yanına konduğunda yamalı duruyor, kök boyalı hazır iplikler ise nereden geldiği belirsiz oluyordu. Bir süre sonra kararı verdi: iplik satın almak yerine kendi kazanını kuracaktı.
İlk kazan bahçeye kurulmuş bir kuzine üstünde çalışan yirmi litrelik bir tencereydi ve ilk on parti berbat çıktı. Kökboya kaynatıldığı için tuğla rengine döndü, sarılar tutmadı, demir mordanı fazla kaçtığı için bir çile yün resmen çürüdü. Bugün atölyenin duvarında asılı olan o ilk on numune, gelen herkese gösterilen ilk şeydir.
Boyahane, Alsancak — kazandan çıkan çileler gölgede kurutulur.
2014'te boyahane şimdiki yerine taşındı ve iki büyük kazan kuruldu. 2016'da ilk kök boyalı halı tezgâhtan indi; aynı yıl haslık denemeleri başladı. 2019'da atölye dışarıya iplik satmaya başladı, çünkü tasarımcılardan gelen talep tezgâh kapasitesini aşmıştı. Bugün iki kişi kazanda, üç kişi tezgâhta çalışıyor.
Değişmeyen tek şey defter. 2011'den beri her parti numaralanıyor, her reçete yazılıyor, her çileden bir parça sayfaya yapıştırılıyor. 386 sayfa. Bir müşteri üç yıl önceki bir tonu sorduğunda cevabımız hafızamız değil, o sayfa oluyor.
Ekip
Kazanın ve tezgâhın başındakiler
Nuran Özdemir
Kurucu / boyacı
Ege Üniversitesi Tekstil Mühendisliği mezunu. Atölyeyi kurmadan önce on bir yıl halı restorasyonu yaptı; kök boyaya da eksik ipliği bulamamaktan geçti. Reçete defterini tutan kişi odur. İmzası: kökboya kazanını asla 80 °C üstüne çıkarmamak ve bunu tartışmaya açmamak.
Halil Sarıkaya
Kazan ustası
Yirmi altı yıldır boya işinde; ilk on beş yılı Uşak'ta bir iplik boyahanesinde sentetik boyayla geçti, 2015'te atölyeye katıldı. İndigo küpünü o mayalıyor ve küpün ne zaman hazır olduğunu ölçümle değil kokuyla söylüyor. Sumak grisinin dokuz saatlik reçetesi ona ait.
Esra Tunçel
Dokuma ustası
Dokumayı Döşemealtı'nda anneannesinden öğrendi, on dokuz yıldır tezgâh başında. Atölyenin üç tezgâhının planlamasını yapıyor, düğüm sıklığı ve raç kararlarını veriyor. Ton farkını gizlemek yerine desene dahil etme fikrini atölyeye o getirdi.
Süreç
İlk mesajdan teslimata
İplik ve dokuma siparişlerinde izlediğimiz altı adım. Süreler ortalamadır; kazan yoğunluğuna göre kayabilir ve kaydığında önceden haber veririz.
1. gün
İlk konuşma
Formu ya da telefonu takip eden ilk görüşmede ne aradığınızı netleştiriyoruz: renk, kilo ya da ebat, kullanım yeri, hedeflediğiniz teslim zamanı. Ekran üzerinden renk kararı vermiyoruz.
2.–5. gün
Numune seti gönderimi
12 çilelik renk numune seti kargolanır. Her çilede parti numarası, bitki adı ve demleme süresi yazılıdır. Bedeli ilk siparişte tamamen mahsup edilir.
1.–2. hafta
Reçete ve teklif
Seçtiğiniz tonlar üzerinden mordan oranı, demleme süresi ve kazan planı çıkarılır. Yazılı teklif; kilo/metrekare, süre ve iptal koşullarını içerir. Onayla birlikte %40 ön ödeme alınır.
2.–4. hafta
Kazan günü
Mordanlama bir gün önceden, boyama 6–9 saatlik tek kazanda. Sipariş tek partide boyanır ki içeride ton farkı olmasın. Kazandan çıkan çilelerin ıslak ve kuru fotoğrafları gönderilir.
Dokuma: 7–9 hafta / m²
Tezgâh
Yalnızca dokuma siparişlerinde. Çözgü kurulur, düğüm başlar. Üç haftada bir ilerleme fotoğrafı paylaşılır; desende değişiklik talebi ancak ilk %20 tamamlanmadan alınabilir.
Son hafta
Dinlendirme ve teslim
İplikler kargodan önce 48 saat dinlendirilir. Halılar yıkanır, kurutulur, kenar bitirmesi yapılır. İzmir içi teslimatı biz yapıyoruz; şehir dışına sigortalı taşıma organize ediyoruz.
Koşullar
İptal ve iade koşulları
Kök boya siparişleri kişiye özel hazırlandığı için iade oranı sürecin hangi aşamasında olduğumuza bağlıdır. Kademeler aşağıda.
Ön ödeme, sipariş onayında alınan %40'lık kısmı ifade eder.
Aşama
Zamanlama
İade oranı
Teklif onayı öncesi
Ödeme alınmadan
—
Kazan yakılmadan
Boya gününden 5+ gün önce
%100
Mordanlama başladıktan sonra
Boya gününden 1–4 gün önce
%50
Boya partisi başladıktan sonra
Kazan günü ve sonrası
İade yok
Dokuma — çözgü kurulmadan
Tezgâh planlaması aşamasında
%100
Dokuma — çözgü kurulduktan sonra
İlk düğümden itibaren
Ön ödeme mahsup
← Tabloyu yana kaydırın →
Mücbir sebep
Doğal afet, uzun süreli elektrik/su kesintisi, ustanın hastalığı ya da hammadde hasadının o yıl gerçekleşmemesi durumunda sipariş ücretsiz olarak ertelenir. Erteleme süresi altı haftayı aşarsa iptal etme hakkınız doğar ve o ana kadarki hazırlık maliyeti düşülerek bakiye iade edilir. Bu durumları en geç öğrendiğimiz gün bildiriyoruz.
Ton farkı iade sebebi değildir
Numune setiyle onaylanan tondan makul sapma, kök boyanın doğasıdır ve iade gerekçesi olarak kabul edilmiyor. Makul sapmanın sınırını baştan konuşuyoruz: onaylanan çilenin bir kademe açığı ya da koyusu. Bunun dışına çıkan bir sonuçta parti yeniden boyanır, ek ücret alınmaz.